Dani’s interesse om fotografen samen te brengen ontstond al lang voor het festival zelf. In 2013 was hij actief op Tumblr, een platform waar fotografen elkaar konden ontmoeten en inspireren. Hij deelde zijn eigen werk, repostte foto’s van fotografen die hij bewonderde en hield interviews. Zo bouwde hij geleidelijk een schare volgers op.

Na verloop van tijd groeide dit kleine online netwerk uit tot iets veel groters. Dit waren de eerste stappen op weg naar de gemeenschap die BSPF vandaag de dag is: een groep fotografen die met elkaar in verbinding willen komen en elkaar willen motiveren.

Naarmate zijn netwerk groeide, groeide ook de behoefte aan een fysieke ontmoetingsplaats. Dani legt uit dat straatfotografie, in tegenstelling tot andere fotografische disciplines, vaak over het hoofd werd gezien. "Straatfotografie is altijd de underdog geweest. Het wordt vaak genegeerd en ondergewaardeerd," zegt hij. "Met het festival wilde ik de kunst naar een hoger niveau tellen en naar een breder publiek brengen." Het festival werd zo een plek waar het werk te zien was en waar fotografen en publiek samen konden komen.

Het opstarten van een festival was geen impulsieve beslissing. In die tijd was het Miami Street Photography Festival het toonaangevende evenement in het veld. Dani reisde ernaartoe om te begrijpen wat er allemaal bij komt kijken om zo’n evenement te organiseren.

"Toen ik aankwam, was ik onder de indruk van hoe alles was opgebouwd. Ik kende een van de organisatoren en deelde mijn idee om zelf een festival op te starten. 'Geweldig!', was haar eerste reactie. Snel gevolgd door: 'Het is veel werk.'"

Dani keerde uiteindelijk geïnspireerd en gewapend met praktisch advies naar huis terug. "Het beste advies dat ik kreeg, was om het niet alleen te doen." Dat was het moment waarop Diego Luna Quintanilla en Sedaile Mejias zich bij het project aansloten. Beiden waren goede vrienden van Dani en stonden te popelen om de krachten te bundelen.

Zodra hun vereniging, Cakri, officieel was opgericht, kwam de volgende uitdaging: het festival van de grond af opbouwen. Van bij het begin was het concept duidelijk: het festival zou draaien om tentoonstellingen met zowel uitgenodigde kunstenaars als winnaars van de wedstrijd. Straatfotografie put uit het dagelijks leven in de openbare ruimte en legt momenten vast die van iedereen zijn. Het festival maakt die cirkel rond door die beelden terug te brengen naar een breder publiek en zo een frisse kijk te bieden op vertrouwde taferelen.

Voor Dani werd het festival een manier om te zeggen: "Kijk, dit hebben we vastgelegd, nu is het aan jullie om ervan te genieten."

Wat de identiteit van het festival echter definieerde, was de manier waarop de beelden werden gepresenteerd. "Ik wilde grote prints – twee meter breed – die buiten, op straat, werden tentoongesteld," legt Dani uit. "Zodat je bij aankomst het gevoel krijgt van ‘kabam!’, overal foto's, die bijna op je neervallen.” En zo gebeurde het.

"Ik herinner me dat ik dacht dat het geweldig zou zijn als het festival vanaf het begin ambitieus zou aanvoelen. Dus besloten we meteen contact op te nemen met Magnum Photos. Het voelde als een gok, maar het was het proberen waard." De reactie was onverwacht enthousiast. Tijdens de eerste editie waren de Belgische Magnum-fotografen Bieke Depoorter en Harry Gruyaert aanwezig en gaven ze lezingen.

Tegelijkertijd hielp Dani’s Tumblr-netwerk om een internationaal publiek aan te trekken. Stap voor stap kreeg het festival vorm. “Het was een hele klus, maar het is gelukt”, herinnert hij zich met een diepe zucht, gevolgd door een glimlach.

Voor veel straatfotografen werd het festival een van de weinige kansen om elkaar in het echt te ontmoeten, voorbij de online interactie. Als Sigrid Debusschere terugblikt, glimlacht ze ook. Ze begon als vrijwilliger en organiseert het festival nu zelf. "Ik herinner me dat de eerste editie een echte verrassing was. Fotografen die ik alleen van het internet kende – wiens werk ik eindeloos had bekeken – waren er plotseling in levenden lijve."

Het festival bleef door de jaren heen groeien. BSPF viert zijn tiende verjaardag en telt inmiddels acht edities. Toen de COVID-19-pandemie culturele evenementen tot stilstand dwong, droeg Cakri het festival over aan BREEDBEELD, een non-profitorganisatie die beeldmakers steunt. BREEDBEELD herkende de toegankelijkheid en waarde van BSPF en besloot het verhaal voort te zetten. Onder leiding van Lies De Jaegher herleefde het festival. Vandaag is Sigrid in haar derde jaar als organisatrice. "Ik ben altijd al fan van het festival geweest," zegt ze. "Toen de kans zich voordeed, voelde het als een logische stap, iets waar ik met plezier in wou duiken." Wat begon als een ambitieus idee, is uitgegroeid tot een festival dat fotografen editie na editie blijft samenbrengen.

Zoals al vermeld, speelt de presentatie een cruciale rol in de identiteit van het festival en helpt het fotografen om zichtbaarheid te verwerven. "We hebben altijd geprobeerd om zoveel mogelijk van het budget in de tentoonstelling te steken," legt Dani uit. "Het is onze manier om iets terug te geven aan degenen die hun werk insturen."

Dit resulteert in grootschalige afdrukken en zorgvuldig gecureerde opstellingen die zijn ontworpen om fotografen het gevoel te geven dat ze gewaardeerd worden. Zoals Sigrid het verwoordt: "Je reist niet de hele wereld over om je foto afgedrukt te zien in de grootte van een ansichtkaart. Het verdient het om goed te worden getoond."

Van bij het begin reikte het festival verder dan traditionele tentoonstellingsruimtes. Geïnspireerd door de straat zelf, waren de installaties allesbehalve conventioneel: foto’s bevestigd aan steigers met kabelbinders of opgehangen aan plafonds met rode touwen.

"Eén jaar," herinnert Sigrid zich, "creëerde Cakri een voorvertoning die volledig in het donker plaatsvond. Bezoekers kregen hoofdlampen en moesten op zoek gaan naar de foto’s. In zekere zin werden ze zelf straatfotografen, op jacht naar momenten."

Voor het tienjarig jubileum wordt deze aanpak uitgebreid tot een combinatie van binnen- en buitententoonstellingen. Een selectie van hoogtepunten uit eerdere edities wordt buiten de Halles Saint-Géry en in de omliggende straten tentoongesteld. “Hierdoor bereikt het werk een breder publiek,” legt Sigrid uit, “waaronder mensen die de tentoonstelling anders misschien niet zouden bezoeken. Zo ontstaat er een directe dialoog met de stad.”

De hoofdlocatie dit jaar is de Beurs, gelegen in het historische stadscentrum. “Het festival hier organiseren voelt als de perfecte manier om het tienjarig jubileum te vieren,” zegt Sigrid. “Door de selectie hier te presenteren, wordt alles naar een hoger niveau getild: het werk, de setting en de ervaring.”

Omdat een gemeenschap sterker wordt door echte ontmoetingen, moedigt het festival fotografen actief aan om persoonlijk aanwezig te zijn. In een tijdperk waarin digitale verspreiding domineert, blijven fysieke afdrukken en het samen ervaren van fotografie van grote waarde.

“Elk jaar probeer ik een ecosysteem te creëren waar fotografie kan bestaan, gedeeld kan worden en nieuwe connecties kan leggen,” legt Sigrid uit. Door middel van lezingen en portfoliobeoordelingen worden fotografen uitgenodigd om na te denken over hun werk en van elkaar te leren. “De prijsuitreiking is ook een sleutelmoment,” voegt ze eraan toe. “Het is de plek waar mensen samenkomen om te vieren, vragen te stellen en ideeën uit te wisselen.” Deze interacties versterken het gemeenschapsgevoel en helpen fotografen hun perspectief te verfijnen.

Deze uitwisseling weerspiegelt de aard van straatfotografie zelf. Als we naar de recente winnaars kijken, valt de opvallende diversiteit op: sommigen worden erkend voor één enkel, beslissend moment, terwijl anderen worden beloond na jaren van doorzettingsvermogen. Samen weerspiegelen ze waar straatfotografie om draait: een continu proces dat wordt gevormd door toeval, toewijding en vernieuwing.

Dani lanceerde het festival in Brussel simpelweg omdat hij daar op dat moment woonde. Wat begon als een praktische beslissing, werd al snel een betekenisvolle keuze. "Brussel biedt eindeloze mogelijkheden voor fotografie, en mensen blijven terugkomen," zegt hij. "Misschien komt dat doordat de stad niet te gepolijst is. Er zit een zekere rommeligheid in. Dat geeft haar karakter.”

In de loop der tijd is Brussel een referentiepunt voor straatfotografie geworden. “Je kunt het niet missen”, voegt Sigrid toe. “De stad ademt diversiteit; het is een mix van culturen, talen en plekken. Er is altijd wel iets te beleven.” Ze heeft zelfs haar boek ‘The Colors of Brussels’ gewijd aan het vastleggen van die energie.

Voor een internationaal publiek fungeert het festival ook als een toegangspoort tot de stad. Door elk jaar verschillende locaties te kiezen en fotowandelingen te organiseren, nodigt BSPF bezoekers uit om Brussel te (her)ontdekken. Het biedt toegang tot wijken en perspectieven die ze anders misschien zouden missen, en nodigt bezoekers uit om op ontdekkingstocht te gaan. Is dat niet waar straatfotografie om draait?

Tekst: Leena Van den Bergh